Hamowanie retroaktywne
Przebieg procesu zapominania dość często zachodzi początkowo szybciej, a nawet czasem gwałtownie, i dopiero stopniowo coraz to wolniej. Tę ogólną prawidłowość opisał Ebbinghaus, autor szczegółowych badań nad zapamiętywaniem, i jego trwałością, odnosząc się przede wszystkim do materiału bezsensownego. Ręcz jasna, że kształt krzywej zapominania wykazuje znaczne różnice uzależnione od licznych czynników, tj. od rodzaju treści zapamiętywanych (sylaby bezsensowne, materiał spoisty, logicznie powiązany), od związków między materiałem przyswajanym a posiadaną już wiedzą, od stosunku emocjonalnego do zapamiętywanych treści i od wielu innych. Jedną z wielu przyczyn zapominania, i jedyną jaka tu zostanie wymieniona, jest hamowanie retroaktywne (wsteczne). Polega ono na ujemnym wpływie wywieranym przez pewne czynności na trwałość i wierność zapamiętania materiału będącego poprzednio przedmiotem uczenia się. Nie bez znaczenia jest oczywiście rodzaj czynności interpolowanej, tj. wykonywanej w okresie pomiędzy uczeniem się materiału a próba jego odtworzenia. W toku licznych badań, przerwa interpolacyjna była wypełniona snem, aktywnym wypoczynkiem, uczeniem się materiału różnego pod względem treści.