Porownanie
Przedmiotem porównania mogą być np. omamy i urojenia, dwa objawy psychopatologiczne. Omamy są to spostrzeżenia powstające bez bodźców działających z zewnątrz, które charakteryzuje tzw. rzutowanie na zewnątrz oraz poczucie realności, tzn. że chory spostrzega przedmioty nie istniejące w rzeczywistości, ale za takie je uważa, jest przekonany o ich realności. Urojenia natomiast są to nieprawidłowe (fałszywe) sądy, które chory wypowiada z głębokim przekonaniem o ich prawdziwości i których nie koryguje, mimo oczywistych dowodów błędności. Pierwszym etapem działania, nieodmiennie poprzedzającym porównywanie, jest — jak już powiedziano — analiza cech porównywanych zjawisk. W tym przykładzie nie jest istotna treść poszczególnych urojeń (które mogą być np. prześladowcze lub wielkościowe) ani rodzaj omamów, (wzrokowe, słuchowe lub inne); te ich szczegółowe cechy zostają pominięte, a porównywanie ogranicza się do cech uwzględnionych w obu definicjach. Operacja analizy prowadzi do wyodrębnienia właściwości, z których jedne, w wyniku porównania, okazują się wspólne dla obu zjawisk, a inne — są elementami odróżniającymi. I tak daje się zauważyć, że omamy i urojenia posiadają co najmniej jedną cechę wspólną: cechą tą jest brak krytycyzmu chorego w stosunku do zdradzanych przez niego objawów, tj. zarówno w stosunku do omamów (poczucie realności wobec przedmiotów nie istniejących w rzeczywistości), jak i urojeń.