Wymagania dziecka
Wymagania zewnętrzne, stawiane przede wszystkim przez rodziców, wywołują nie tylko określone zachowania dziecka. Są także przez nie przyswajane — stopniowo utrwalają się i przekształcają w normy wewnętrzne, standardy określające rodzaj i sposób zachowań w stosunku do otoczenia, dopuszczalnych w danych okolicznościach. Jak wiadomo, internalizacja poglądów, przekonań i postaw zachodzi w wyniku uczenia oraz naśladowania. Proces internalizacji odgrywa istotną rolę w rozwoju osobowości. Podkreśla się, że wymagania zewnętrzne przekształcają się w wymagania wewnętrzne zwłaszcza wtedy, gdy są egzekwowane w sposób konsekwentny, a źródło wymagań cieszy się autorytetem. Na powyższych zasadach kształtują się podstawy współżycia społecznego. Społeczne formy zachowania się i postawy powstają wskutek kontaktów z rówieśnikami, rodzeństwem i dorosłymi. W zależności od tego, jaką pozycję dziecko osiągnie w grupie, jak ustosunkowują się do niego dorośli i rówieśnicy, zaczyna się formować obraz samego siebie. Powstanie pojęcia własnego ja ma duże znaczenie dla rozwoju osobowości, gdyż na jego podstawie kształtuje się ocena własnych możliwości przy realizacji różnych celów, tj. samoocena. W młodszym wieku szkolnym, a więc od 11—12 roku życia, osobowość dziecka rozwija się w znacznej mierze pod wpływem szkoły, a zarazem na podstawie właściwości utrwalonych już wcześniej.