Podstawowe uwarunkowania
Odporność psychiczna jest uwarunkowana przez szereg czynników działających w bliskim powiązaniu. Należą do nich zwłaszcza następujące właściwości układu nerwowego, od których zależą w poważnej mierze siła i trwałość emocji. Sposób spostrzegania trudności, a więc to, jak je człowiek odbiera oraz jak widzi siebie w sytuacji trudnej. To spostrzeganie sytuacji trudnej i siebie na jej tle wiąże się ściśle z treścią schematów poznawczych, które różnią się m.in. stopniem mobilizującego bądź destrukcyjnego oddziaływania. Zachowanie w sytuacji trudnej zależy również od typu reagowania emocjalnego. Osoby o nastawieniu lękowym często już przy zetknięciu się z sytuacją trudną przeżywają silny i przykry niepokój, uniemożliwiający sprawne działanie i skłaniający do rezygnacji. Ludzie, których charakteryzuje zaufanie do swoich sił i nastawienie na pokonywanie trudności, rzadziej doznają w sytuacji trudnej pobudzenia udaremniającego skuteczność działań. Nie znaczy to jednak, że osoby te reagują tylko lekkim odczynem emocjonalnym. Może to być również silne pobudzenie, ale z tą istotną różnicą, że w odpowiedzi na sytuację stresową pojawiają się także — lub zwłaszcza — emocje o znaku dodatnim, a nie wyłącznie „paraliżujący" strach, obezwładniający lęk lub przygnębienie.